Томуугийн А (H1N1) вирүсээр хүн хэрхэн халдварладаг вэ?
Томуу өвчний халдвар хүнээс хүнд дамжин халдварлаж байгаагийн улмаас одоогийн энэхүү дэгдэлт хүн амын дунд тархаад байна. Халдвар авсан хүн ханиах, найтаах үед халдварлагдсан агаар дусал гар, эд зүйлсийн гадаргууд бууж, харин жин багатай жижиг хэсгүүд нь агаарт тогтон үлддэг. Бусад хүмүүс тэр агаараар амьсгалах, эсвэл халдварлагдсан гар, гадаргуутай хүрэлцсэний улмаас халдварт өртөнө. Халдвар цаашид тархахаас сэргийлж хүн ханиаж найтаах үедээ ам хамраа алчуураар дарах, гараа тогтмол угааж байх хэрэгтэй.
Халдвар авсан үед ямар шинж тэмдэг илрэх вэ?
Томуугийн A(H1N1) вирүсийн халдварын үед илрэх анхны шинж тэмдгүүд нь томуу-төст өвчний шинж тухайлбал: халуурах, ханиалгах, толгой өвдөх, үе мөч, булчингаар өвдөх, хоолой хөндүүрлэх, нус гоожих зарим үед бөөлжих, суулгах зэрэг шинж тэмдгүүд болно.
Одоо дэгдээд байгаа дэгдэлтийн тухайд, Мексикт гарсан дэгдэлтийг судлуулахаар илгээсэн ДЭМБ-ын багаас ямар нэгэн хариу ирсэн байна уу?
Явсан баг тархвар зүйн нотолгоог ирүүлсэн байгаа бөгөөд дэлгэрэнгүй мэдээллийг цаашид хүлээн авах болно.
Халдвар гахайнаас хүнд дамжсан гэдгийг илтгэсэн баталгаа одоогийн байдлаар байна уу?
Байхгүй.
Энэхүү дэгдэлтийн улмаас эдийн засагт учирч болзошгүй хор хохиролын талаар ямар нэг мэдээлэл одоогийн байдлаар байна уу?
Байхгүй.
Улирлаг томуугийн улмаас жилд хэдэн мянган хүн нас бардаг гэдгийг мэдсээр байж энэхүү цартахалд тэгтлээ их санаа зовнихын учир юу вэ?
Улирлаг томуугийн эпидеми нь жил болгон дэгддэг бөгөөд түүнийг бид улирлаг томууд зориулсан вакцинаар эмчлэх боломжтой байдаг. Харин цартахал бол дэлхий нийтийг хамарсан эпидеми юм. Энэ бол шинэ төрлийн вирүс бөгөөд түүний эсрэг дархлаа хүн амд бүрэлдэж амжаагүй байдаг.
Томуугийн А(H1N1) вирүсийн халдвараас сэргийлэхийн тулд би юу хийж чадах вэ?
Томуугийн шинэ төрлийн A(H1N1) вирүс нь улирлаг томуу өвчний нэгэн адил өөрөөр хэлбэл хүн ярих, ханиах, найтаах үед агаар дуслаар дамжин халдварладаг бололтой. Томуугийн халдварт өртөхөөс сэргийлэхийн тулд Та томуу, томуу-төст өвчнөөр өвчилсөн байж болзошгүй хүнтэй ойр харьцахаас зайлсхийх (боломжтой бол 1 метрийн зай барих), мөн дараах арга хэмжээг авах хэрэгтэй. Үүнд:
• Ам, хамартаа гар хүрэхээс зайлсхийх;
• Гараа савантай усаар сайтар угаах, эсвэл спиртэн суурьтай халдваргүйтгэгч бодисоор гараа тогтмол (ялангуяа ам, хамар эсвэл халдварлагдсан байж болзошгүй эд зүйлс, гадаргуутай хүрэлцсэнийхээ дараа) цэвэрлэх;
• Өвдсөн байж болзошгүй хүнтэй ойр харьцахаас зайлсхийх;
• Онцын шаардлагагүй бол хүн ам олноор цугларсан газраар явахгүй байх
• Ажиллаж, амьдарч буй өрөө тасалгааныхаа салхивчийг онгойлгон, тогтмол агааржуулж байх;
• Эрүүл аж төрөх зан үйлийг хэвшүүлэх, тухайлбал: тэжээллэг хоол хүнс хэрэглэх, нойр хоолны дэглэмээ зөв зохицуулах, дасгал хөдөлгөөн хийж байх гэх мэт.
Амны хаалт (маск) хэрэглэх талаар ДЭМБ ямар зөвлөмж өгч байгаа вэ?
Хэрэв та өвчлөөгүй бол амны хаалт (маск) зүүх шаардлагагүй.
Хэрэв та өвчтэй хүн асарч байгаа бол өвчтөнтэй ойр харьцах үедээ маск зүүж, харьцаж дууссан даруйдаа маскаа авч, гараа сайтар угаах шаардлагатай.
Амны хаалтыг хэзээ, хэрхэн хэрэглэх вэ?
Хэрэв Та өвчтэй үедээ аялал зугаалгаар явах эсвэл бусад хүмүүстэй харьцах шаардлага гарвал амны хаалт зүүж байх хэрэгтэй.
Амны хаалтыг ямар ч нөхцөлд зөв хэрэглэх нь хамгийн чухал. Буруу хэрэглээ нь халдвар тархах боломжийг нэмэгдүүлдэг.
Томуугийн A(H1N1) халдвараар өвчилсөн эсэхэээ би яаж мэдэх вэ?
Томуугийн A(H1N1) вирүсийн халдвар болон жирийн улирлаг томуу хоёрын хоорондох ялгааг Та эмнэлгийн байгууллагын туслалцаагүйгээр мэдэх боломжгүй юм. Улирлаг томуугийн үед илэрдэг шинж тэмдгүүд тухайлбал: халуурах, ханиалгах, толгой өвдөх, булчин өвдөх, хоолой хөндүүрлэх, нус гоожих зэрэг шинж тэмдгүүд тус тус илэрнэ. Зөвхөн эмч, Таны оршин суугаа орон нутгийн эрүүл мэндийн байгууллага л томуугийн A(H1N1) вирүсийн халдвар мөн эсэхийг магадлан баталгаажуулах болно.
Хэрэв би өөрийгөө халдвар авсан гэж бодож байгаа бол юу хийх ёстой вэ?
Хэрэв Та өндөр халууран, хоолой хөндүүрлэн, бие тань сайнгүй байгаа бол:
• Ажил сургууль, хичээл болон хүн ам олноор цугларсан газраар явахаас зайлсхийх;
• амарч, шингэн их хэмжээгээр уух
• ам хамраа таглаж ханиаж найтаах, хэрэглэсэн салфеткаа зохих журмын дагуу устгаж байх. Салфеткатай хүрэлцсэнийхээ дараа гараа савантай усаар угаах эсвэл спиртэн суурьтай халдваргүйтгэгч бодисоор зайлах;
• Хэрэв ханиаж найтаах үед ойр орчимд чинь салфетка байхгүй бол тохойныхоо дотор тал руу ам хамраа чиглүүлэн ханиаж найтаах;
• Бусад хүмүүстэй хамт байх үед халдвар агаар дуслаар тархахаас сэргийлж амны хаалт хэрэглэж байх, гэхдээ амны хаалтыг зөв хэрэглэж байгаа эсэхээ байнга нягталж байх;
• өвчтэй байгаа гэдгээ гэр бүл, найз нөхдөдөө хэлж, бусад хүмүүстэй харьцахаас зайлсхийх;
• хэрэв боломжтой бол, эмнэлэг рүү очихоосоо өмнө эмчтэйгээ холбоо барин, эмчид үзүүлэх шаардлагатай эсэхээ зөвлөлдөх.
Хэрэв надад эмнэлгийн тусламж хэрэгтэй бол би юу хийх ёстой вэ?
• Хэрэв боломжтой бол, эмнэлэг явахаасаа өмнө эмчтэйгээ холбоо барин, ямар шинж тэмдэг, зовуурь илэрч байгаа тухай хэлж мэдэгдэх. Өөрийгөө яагаад томуугийн A (H1N1) вирүсийн халдвараар өвчилсөн гэж бодож байгаа эмчдээ тайлбарлан хэлэх (тухайлбал: шинэ төрлийн томуугийн халдвар бүртгэгдсэн гназар нутаг руу ойрын хугацаанд зорчсон бол). Эмчийн өгсөн зөвлөмжийн дагуу хийж гүйцэтгэх.
• Хэрэв Та эмнэлэгт очихоосоо өмнө эмчтэйгээ холбоо барьж чадаагүй бол, эмнэлэгт ирсэн даруйдаа өөрийгөө шинэ төрлийн томуугийн халдвартай байж болзошгүй хэмээн сэжиглэж байгаагаа эмнэлгийн ажилтанд нэн даруй мэдэгдэх шаардлагатай.
• Эмнэлэг очих замдаа ам, хамраа таглах эсвэл амны хаалт зүүх хэрэгтэй.
Хэрэв би томуугаар өвчсөн ч гэсэн биеийн байдал маань санй байвал ажил, сургуульдаа явж болох уу?
Болохгүй. Томуугийн A(H1N1) вирүсийн халдвар, жирийн улирлаг томуу хоёрын аль нь ч байсан гэсэн Та гэртээ байж, өвчний шинж тэмдэг илэрч байх үеийн туршид ажил, сургуульдаа явж болохгүй. Энэ бол хамт ажилладаг нөхөд болон бусад хүмүүсийг халдварт өртөхөөс сэргийлсэн арга хэмжээ юм.
Би аялал зугаалгаар явж болох уу?
Хэрэв Таны бие тавгүйрхэн, Таньд томуугийн шинж тэмдэг илэрч байвал Та аяллаар явж болохгүй. Хэрэв Таны эрүүл мэндийн байдал сайнгүй байгаа мэт санагдвал Та эмчид хандах хэрэгтэй.
U
duurnee
mami
guzee ovgon
Amgaa
ХалТак
Роман
cactus
Тунгаа
золоо
Chotgor
FMM
UkA
tuyanaan
battsetseg